Pojęcie klucza w bazie danych programu Access

Baza danych składa się z tabel, tabele składają się z rekordów, rekordy składają się z pól. W tabeli każda dowolna kolumna jest kluczem kandydującym, ponieważ może pełnić rolę klucza podstawowego zwanego też kluczem głównym (jej wartości jednoznacznie identyfikują rekord). Kandyduje ona na klucz podstawowy tabeli, ale czy zostanie wybrana zależy od projektu bazy i decyzji programisty.


Klucz podstawowy jest  najważniejszym ze wszystkich kluczy. To on reprezentuje całą tabelę w bazie danych. Musi też spełniać wszystkie te same kryteria, co klucz kandydujący, składa się z jednego lub wielu pól, których wartości jednoznacznie identyfikują wartości w tabeli. W polu zadeklarowanym jako klucz podstawowy nie może być wartość pusta oraz każda wartość musi być unikatowa. Dzięki niemu możliwe jest tworzenie relacji pomiędzy tabelami.

Zasady definiowania klucza podstawowego:
1) Każda tabela powinna posiadać dokładnie jeden klucz podstawowy ;

2) Wszystkie klucze podstawowe w bazie danych muszą się od siebie różnić - dwie tabele nie mogą posiadać identycznego klucza podstawowego. Kluczem podstawowym może być numer porządkowy lub kod, ponieważ wartość tego typu jest zawsze inna dla każdego rekordu. Na przykład, w tabeli “Zamówienia”, każdy ma jednoznaczny numer porządkowy. Kluczem podstawowym tej tabeli jest pole “ID zamówienia”.


Tabela z określonym kluczem podstawowym ma następujące zalety:- w programie Microsoft Access jest automatycznie tworzony indeks dla klucza podstawowego. Indeks przyśpiesza działanie zapytań i innych operacji.- jeśli rekordy są przeglądane w formularzu lub arkuszu danych, to są one domyślnie wyświetlane w porządku według swych kluczy podstawowych.- Dodanie do tabeli rekordu o wartości klucza podstawowego, która już istnieje w tabeli, nie jest akceptowane. Dzięki temu każdy rekord jest identyfikowany jednoznacznie. Możliwe jest także utworzenie wielopolowego klucza podstawowego w przypadku gdy żadne pojedyncze pole w tabeli nie zawiera unikatowych wartości.


Klucz podstawowy można utworzyć podczas tworzenia tabeli lub podczas modyfikacji tabeli.


Klucz podstawowy jest nazywany kluczem obcym (Foreign Key), jeśli odwołuje się do innej tabeli. Można powiedzieć, że klucz obcy jest kopią klucza głównego z innej tabeli. Ciągłość  jest utworzona pomiędzy tabelami poprzez zaznaczenie, iż wartość z jednej tabeli, w której jest kluczem obcym, jest powiązana z wartością z innej tabeli, gdzie jest kluczem głównym. Wartość klucza obcego nie może istnieć bez powiązania z kluczem głównym. Jeśli w tabeli zamówienia mamy pole, które jest kluczem głównym w tabeli klient, to nie możemy wpisać w nie wartości, która nie istnieje w tabeli klient.
Silnik bazy danych nie zezwoli, aby wstawić wartość klucza obcego, który nie posiada odnośnika na klucz obcy. Każda tabela wykorzystująca w jakiś sposób dane z innych tabel powinna być powiązana z nią za pomocą klucza obcego.

Na tablicę z kluczem głównym mówi się potocznie tablica rodzic, natomiast na tablicę z kluczem obcym mówi sie potocznie tablica dziecko.

 
Poniżej widzimy zawartość przykładowej bazy danych. Baza ta zawiera cztery tabele w każdej z tabel występuje przynajmniej jeden klucz główny i/lub klucz obcy. Tabele nazwano: zamówienia, klient, towary i dostawy.

Baza danych Access


Tabela zamówienia zawiera klucz główny „id zamówienia” oraz klucz obcy „id klienta”, który odwołuje się do klucza głównego „id klienta” w tabeli klient.

Tabela towar zawiera klucz główny „id towaru”, który jest kluczem obcym w tabeli dostawy.

Access - relacje między tabelami

Tabela dostawy jest tutaj  specyficzną tabelą, ponieważ  zawiera  tylko dwie kolumny, z których każda jest kluczem obcym. Kolumna „id zamówienia” odwołuje się do klucza głównego w tabeli zamówienia, natomiast klumna  „id towaru”  odwołuje się do klucza głównego w tabeli towary.